29 procent. Dat is het landelijke aandeel vrouwelijke wethouders na de collegevorming van dit voorjaar, blijkt uit een analyse van NOS en de regionale omroepen. Hetzelfde percentage als vier jaar geleden. In eerdere jaren steeg het aandeel telkens licht, maar dit jaar blijft het gelijk.
Achter het landelijke percentage zitten grote verschillen. In 87 gemeenten bestaat het college uitsluitend uit mannen. Renkum is de enige gemeente met een volledig vrouwelijk college. Friesland en Zuid-Holland zitten rond de 34 procent vrouwelijke wethouders, Zeeland rond de 10 procent.
Volgens Devika Partiman, oprichter van Stem op een Vrouw, speelt zichtbaarheid in de lokale politiek een belangrijke rol. Zij hoort in reacties op dit soort cijfers vaak dat partijen “de beste kandidaat” hebben voorgedragen, die in de praktijk vaak een man is. Partiman stelt dat dit niet komt door verschillen in kwalificaties, maar doordat mannen vaker en langer zichtbaar zijn binnen lokale netwerken. Daardoor komen zij volgens haar sneller in beeld wanneer partijen kandidatenlijsten opstellen.
Terugkijkend laat de trend een geleidelijke stijging zien: in 2018 werd voor het eerst de grens van 25 procent gehaald, waarna het aandeel verder opliep tot ongeveer 29 procent. Ook de omvang van een gemeente lijkt mee te wegen: grotere gemeenten hebben gemiddeld een hoger aandeel vrouwelijke wethouders dan kleinere, mogelijk door een breder kandidatenaanbod. Van de ruim driehonderd onderzochte gemeenten heeft 22 procent een college waarin vrouwen en mannen evenredig vertegenwoordigd zijn.
Wat deze stagnatie betekent voor de komende jaren, is nog niet te zeggen. Wel laat het cijfer zien dat vooruitgang op dit thema geen automatisme is: na jaren van lichte stijging is het aandeel dit keer niet verder gekomen. Of 2026 een tijdelijke onderbreking blijkt van een langere opgaande lijn, of het begin van een fase waarin het aandeel structureel lager blijft steken, zal pas bij de volgende verkiezingen goed te beoordelen zijn.
Bron: NOS/regionale omroepen, analyse collegevorming 2026; Stichting Stem op een Vrouw, persbericht over 87 gemeenten met uitsluitend mannelijke wethouders.
